Mục lục

Giải mãi những kí tự bí ẩn trên bãi đá cổ Sa Pa suốt nhiều năm qua luôn là điều thu hút bao nhà khoa học trong và ngoài nước.

Bãi đá cổ Sa Pa là khu di tích các khối đá có khắc hoa văn và ký tự cổ nằm tại vùng đất thung lũng Mường Hoa thuộc xã Mường Hoa và xã Tả Van, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai (nay cả hai xã sáp nhập thành xã Tả Van, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai).

Hầu hết các nhà khoa học trong và ngoài nước mới dừng lại ở việc mô tả các hình khắc bí ẩn trên bãi đá cổ Sa Pa, chưa giải mã được các thông điệp mà cha ông ta để lại trên những hình vẽ đó. Hoặc cũng có một số nhà khoa học khác đã giải mã một số hình vẽ, nhưng chưa công bố. Riêng Nhà nghiên cứu Nguyễn Vũ Tuấn Anh (Tên thật là Nguyễn Vũ Diệu, ông còn được biết đến với bút danh Thiên Sứ, là một Địa lý Phong thủy gia Lạc Việt, nhà nghiên cứu Lý học Đông phương, người sáng lập Trung tâm nghiên cứu Lý học Đông phương - Người nghiên cứu và chứng minh Kinh Dịch có nguồn gốc từ dân tộc Việt cổ xưa) đã khảng khái công bố những giải mã của mình.

Đối với những ai chỉ biết đến ông qua truyền thông đại chúng, đặc biệt là ở sự kiện Đại lễ 1000 năm Thăng Long được tổ chức ngày 01/10/2010 thì sẽ cho ông là một người ngông cuồng với những phát biểu có phần “điên rồ". Chính bản thân ông cũng hay cười và tự nhận bản thân mình là “lão gàn...dở".

Nhưng với những ai đã tiếp xúc với ông một thời gian đủ lâu và dõi theo nhiều đề tài nghiên cứu của ông thì đều cảm nhận được ông thực sự là người đam mê nghiên cứu khoa học, là người yêu đất nước Việt Nam, yêu lịch sử Việt Nam đến “phát rồ”. Gần như cả cuộc đời ông dành hết tâm huyết cho những nghiên cứu về lịch sử. Đó thực sự là tình yêu trọn vẹn của ông với tổ tiên đất Việt mà không phải ai cũng có thể làm được.

“Cả đời tôi đã và sẽ dành toàn bộ trí lực để chứng minh luận điểm của mình, cũng như bảo vệ quan điểm cội nguồn văn minh Đông phương, mà nền tảng tri thức là Kinh Dịch và thuyết Âm Dương, Ngũ Hành là của dân tộc Lạc Việt, có nguồn gốc từ nước Bách Việt cổ xưa”. - Nhà nghiên cứu Nguyễn Vũ Tuấn Anh chia sẻ.

Giải mã về những bí ẩn trên bãi đá cổ Sa Pa cũng là một trong số những công trình nghiên cứu của ông nhiều năm về trước.

Mình không phải là nhà nghiên cứu, cũng không phải người theo đuổi huyền học, mình viết và đăng bài này đơn giản là muốn hoàn thiện chủ đề thú vị đã viết dang dở vào năm 2021 trước thềm đón giao thừa năm 2026 đang cận kề. Đồng thời, cũng là để bày tỏ lòng ngưỡng mộ trước tình yêu lịch sử Việt to lớn đối với một người đã khuất. Nó chỉ trọn vẹn trong khuôn khổ tình yêu nước nhà của ông, không bàn đến các khía cạnh khác bởi vì thời gian mình tiếp xúc với ông không đủ lâu và đủ sâu (Nhà nghiên cứu Nguyễn Vũ Tuấn Anh mất ngày 16/01/2024).

Dù ít dù nhiều thì màu sắc bài viết cũng sẽ mang lại cảm giác “thiên vị”. Mặc dù vậy, như chia sẻ từ đầu khi tạo ra blog này, mình mong mọi người đón nhận như thông tin mang tính chất tham khảo với sự thiện chí, tấm lòng khả ái và ngây ngất lòng người.

Đôi nét về bãi đá cổ Sa Pa

Sa Pa là một thị xã sát biên giới Việt - Trung phía Tây Bắc – Bắc Việt, cách tỉnh lỵ Lào Cai khoảng 100 km. Từ tỉnh lỵ Lào Cai có thể đến đây bằng xe hơi trên một con đường ngoằn ngoèo băng qua những triền núi. Đây là một nơi nghỉ mát nổi tiếng từ thời Pháp thuộc. Ở đây còn toạ lạc một số biệt thự sang trọng với kiến trúc cổ của các chức sắc người Pháp ở Đông Dương.

Bãi đá cổ Sa Pa là khu di tích có diện tích khoảng 8 km2 nằm tại thung lũng Mường Hoa hình chảo nghiêng trên địa bàn xã Mường Hoa và Tả Van (nay thuộc xã Tả Van), thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai; nằm cách thị xã Sa Pa chừng 8 km về phía Đông Nam. Đây là một trong số ít bãi đá cổ lớn nhất có những ký tự bí ẩn còn lại trên thế giới.

Một số tài liệu cũ vẫn ghi bãi đá cổ Sa Pa nằm trên địa bàn 3 xã: Hầu Thào, Sử Pán và Tả Van. Năm 2020, hai xã Hầu Thào và xã Sử Pán được sáp nhập thành xã Mường Hoa theo Nghị quyết số 896/NQ-UBTVQH14 ngày 11/2/2020 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ngày 16/6/2025, xã Mường Hoa được sáp nhập cùng với xã Hoàng Liên và xã Tả Van (cũ) để thành lập xã Tả Van mới, thuộc thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai theo Nghị quyết số 1673/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội banh hành, về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lào Cai năm 2025.

Bãi đá gồm khoảng 200 khối đá màu đen tuyền nằm ngổn ngang quanh con suối Hoa với những hoa văn kỳ lạ nhiều hình dạng. Mỗi bãi đá có một kích cỡ, độ nông sâu và hình khắc khác nhau. Tại Hầu Thào, các viên đá riêng lẻ tập trung thành hai bãi đá lớn.

• Bãi đá thứ nhất: nằm cạnh bản Phố - bản người Mông cuối dòng suối. Tại khu vực này, số lượng đá không nhiều nhưng tập hợp những khối đá lớn nhất. Có khối đá chiều dài hơn 12m và số hình khắc tại các khối đá lớn này cũng dày đặc hơn, đa dạng hơn.
• Bãi đá thứ hai: nằm giáp ranh hai xã Hầu Thào và Lao Chải, bên cạnh con đường chính dẫn bản người Mông tới nơi người Dao đỏ sinh sống. Đây là bãi đá rộng nhất với trên 100 khối to nhỏ khác nhau. Người bản địa cũng có tên gọi riêng cho khu đá này là "thư viện trời". Điều đáng chú ý là nơi đây có những hình khắc độc bản (chỉ xuất hiện một lần).

Theo một số tài liệu lịch sử và dân tộc học, các hình chạm khắc trên bãi đá cổ Sa Pa có thể quy về các nhóm chính: hình nam nữ giao phối, hình tròn cấu trúc thời kỳ văn hóa Hoa Lộc, các đường vạch của quẻ Kinh Dịch,v.v… Tất cả những hình khắc ấy đều rất khúc chiết thể hiện ở thời kỳ nguyên sơ khi con người còn phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên. Tuy nhiên như có giới thiệu ở đầu bài, việc xác định chính xác nó xuất hiện khi nào và trải qua những bổ sung nào, giải mã ý nghĩa biểu tượng thì cho đến nay vẫn chưa có kết quả thống nhất và tất cả mới chỉ dừng lại ở giả thuyết.

Tháng 10/1994, Bộ Văn hóa Thông tin công nhận bãi đá cổ Sa Pa là di tích lịch sử cấp quốc gia Việt Nam (Danh sách Di tích quốc gia Việt Nam). Tháng 11/1997, Nhà nước Việt Nam đề nghị UNESCO công nhận di tích này là di sản văn hóa thế giới nhưng thất bại (Đề cử gửi UNESCO ngày 15/11/1997: The Area of Old Carved Stone in Sapa - UNESCO World Heritage Centre).

Ai phát hiện ra bãi đá cổ Sa Pa đầu tiên?

Bãi đá cổ này được phát hiện vào khoảng từ năm 1924 đến 1926 do một nhà khảo cổ người Pháp gốc Nga Victor Goloubev của viện Viễn Đông Bác Cổ (tiếng Pháp: École française d'Extrême-Orient, viết tắt EFEO).

Viện Viễn Đông Bác Cổ là một trung tâm nghiên cứu của Pháp về Đông phương học, chủ yếu trên thực địa. Tiền thân là phái đoàn khảo cổ tại Đông Dương từ năm 1898 và chính thức thành lập với tên gọi viện Viễn Đông Bác cổ ngày 20/1/1900. Viện có nhiệm vụ nghiên cứu, khai quật khảo cổ trên toàn bán đảo Đông Dương. Trụ sở đầu tiên của viện Viễn Đông Bác Cổ ở Nam Kỳ, Sài Gòn, tới năm 1902 viện dời ra Hà Nội.

Bởi các biến động của thời cuộc chiến tranh, năm 1957, viện phải rời Hà Nội tới Campuchia, sau đó lại rời Phnôm Pênh về Paris năm 1975. Hiện nay, viện Viễn Đông Bác cổ thuộc Bộ Giáo dục đại học và nghiên cứu Pháp, có 17 trung tâm nghiên cứu tại 12 quốc gia châu Á. Trong hơn một thế kỷ tồn tại, viện Viễn Đông Bác cổ đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng về Đông phương học. Tạp chí nghiên cứu Bulletin de l'École française d'Extrême-Orient (Tập san Viện Viễn Đông Bác cổ, viết tắt BEFEO), đã trở nên quen thuộc trong phần danh mục tham khảo của nhiều sách, bài viết về khảo cổ và lịch sử Á châu. Viện Viễn Đông Bác Cổ cũng có những ảnh hưởng quan trọng đối với các sử gia Việt Nam thế kỷ 20.

Vào tháng 8 năm 1925, trong một chuyến khảo sát vùng núi phía bắc Việt Nam, GS. Goloubev đã phát hiện ra khoảng 30 khối đá lớn có khắc các hình hoa văn kỳ lạ tại thung lũng Mường Hoa. Ông đã ghi chép lại chi tiết những quan sát ban đầu và thực hiện một số bản vẽ sơ bộ về các họa tiết trên đá.

Trong báo cáo gửi về Viện Viễn Đông Bác Cổ, Goloubev đã mô tả: "Các tảng đá này dường như không phải được sắp đặt ngẫu nhiên, mà có một trật tự riêng, gợi nhớ đến các địa điểm tôn giáo cổ đại. Các hoa văn khắc trên đá thể hiện một nền văn hóa phát triển cao với hệ thống ký hiệu và biểu tượng phức tạp."

Giả thuyết ban đầu của Goloubev về bãi đá cổ cho rằng đây có thể là một khu vực mai táng linh thiêng, nơi lưu giữ hài cốt của các nhân vật quan trọng trong cộng đồng cổ đại. Ông cũng là người đầu tiên đưa ra nhận định về niên đại của bãi đá, ước tính chúng có thể có tuổi đời từ 2.000 năm trở lên. Công trình nghiên cứu tiên phong của Goloubev đã mở đường cho nhiều nhà khoa học sau này tiếp tục khám phá giá trị của bãi đá cổ Sa Pa, đồng thời đặt nền móng cho các phương pháp nghiên cứu khảo cổ học hiện đại tại Việt Nam.

Những giả thuyết về bãi đá cổ

Giả thuyết của nhà nghiên cứu Phillipe Le Failler

Những bí ẩn về bãi đá cổ đang có cơ hội hé mở khi lần đầu tiên toàn bộ hoa văn của khoảng 200 khối đá đã được in dập lại và được nghiên cứu theo công nghệ hiện đại. Năm 2006, nhà nghiên cứu Phillipe Le Failler cũng của trường Viễn Đông Bác Cổ cùng các cộng sự thực hiện công việc dập bản khắc hình vẽ của các viên đá theo công nghệ hiện đại trước tình trạng bãi đá cổ Sa Pa có thể bị biến dạng bởi tác động của thiên nhiên và con người. Dụng cụ là chuối quả, giấy bản, mực in và máy định vị.

Viên đá có tên HT4, còn gọi là Hòn đá Bố, nằm trên địa phận xã Hầu Thào (cũ) là một trong những viên đá cuối cùng Phillipe dập lấy mẫu. Sau 7 tháng làm việc, nhóm nghiên cứu của Phillipe đã dập được toàn bộ các viên đá, với tổng cộng 3.000 bản dập. Theo Philliper: "Công việc nghiên cứu cho những kết luận ban đầu, có thể là một bản đồ, một bài cúng."

Sau đó người ta lại phát hiện thêm những bãi đá cổ tương tự ở xã Tả Phìn (Lào Cai) và Vị Xuyên (Hà Giang), cùng với những hoa văn và cách bài trí bí ẩn. Phillipe Le Failler dự định sẽ tiến hành dập lấy mẫu tiếp những bãi đá này. Và khi công việc hoàn thành, ông sẽ có trong tay hệ thống toàn bộ các mẫu hoa văn của các bãi đá cổ được phát hiện tại Việt Nam. Cùng với việc cập nhật dữ liệu thông tin và nghiên cứu trên máy tính, Phillipe tin rằng bí ẩn mà người xưa gửi gắm trên những viên đá này chắc chắn sẽ được giải mã trong tương lai không xa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Vũ Tuấn Anh khá bất bình trước lời nhận định của Philliper. Ông nói: "Thật là khôi hài! Nếu là một bài cúng thì chẳng cần phải ghi vào bãi đá cổ làm gì để giải mã cho mất công”. Suốt bao nhiêu năm, ông Tuấn Anh rong ruổi không ngừng trên cung đường Sài Gòn – Hà Nội – Sa Pa, đi đi về về như con thoi. Chỉ cần có một phát hiện mới, một tài liệu mới, hoặc một ý kiến mới của nhà nghiên cứu nào đó về bãi đá Sa Pa là ông sẵn sàng diện kiến để trao đổi, tranh luận, nhằm làm sáng tỏ những nghi vấn.

Mỗi lần ra Hà Nội, ông thường ngồi ở một vài quán café bên hồ Trúc Bạch, rồi hẹn hò các nhà nghiên cứu, các học trò ưu tú của ông để trao đổi học thuật. Họ có thể bàn luận về mọi thứ và mọi câu chuyện họ trao đổi đều có bóng dáng, luận thuyết của triết học và Kinh Dịch. Ông đã biết đến bãi đá cổ Sa Pa từ rất lâu rồi, nhưng ông thực sự bắt tay vào nghiên cứu và giải mã từ khoảng 10 năm tính từ năm 2003 đến năm 2013, tập trung nhất là sau khi Phillipe Le Failler công bố tài liệu nghiên cứu về bãi đá này.

Ông khẳng định: “Phương tiện khoa học hiện đại có thể cho con người thấy tất cả những thực tại đang hiện hữu từ hạt vật chất nhỏ nhất đến thiên hà khổng lồ. Nhưng sự bí ẩn lại nằm trong tính tương tác giữa những thực tại đó. Người Pháp có thể dùng máy móc và phương tiện hiện đại để xem xét những ký hiệu trên bãi đá cổ Sa Pa, nhưng họ sẽ không thể hiểu được những ký hiệu ấy nói lên điều gì? May lắm thì họ hiểu phần nào mà thôi.”

Theo ông Tuấn Anh, chưa có một tiêu chí nào cho sự giải mã một di sản văn hóa. Bởi vì, một vòng tròn trên bãi đá cổ, người thì cho rằng đó là ký hiệu mặt trời, người thì nhận định đó là mặt trăng, người lại nói là thái cực, người kêu đích thị hòn bi, kẻ cãi lại thì bảo cái bánh giầy mới đúng... Như vậy rất khó biết ai đúng. Tuy nhiên, ông khẳng định rằng, tiền nhân làm ra bãi đá cổ kỳ công này thì phải có mục đích rõ ràng. Việc giải mã một thông điệp người xưa để lại là một việc rất khó khăn. Bởi vì khái niệm của người xưa khác người thời nay, hoàn cảnh xã hội, thói quen tư duy, nhận thức đều khác. Vì vậy, muốn hiểu người xưa nói gì qua những mật ngữ để lại thật không dễ dàng. Hơn nữa, chúng ta lại chưa có một tiêu chí khoa học về phương pháp giải mã những di sản văn hóa nói chung, hoặc chí ít chúng ta chưa biết đến điều này.

Nhưng điều đó không có nghĩa là không thể hiểu được nếu có sự hiểu biết về văn hóa và toán học cổ xưa. Hai lĩnh vực này ông đã nghiên cứu nhiều năm, sau nhiều lần lặng lẽ gom góp tiền bạc và nhiều lần từ Sài Gòn ra Hà Nội, lên tận bãi đá cổ Sa Pa để đi tìm lời giải mã.

Giả thuyết “lời nguyền ở bãi đá”

Một số nhà khảo cứu trực tiếp ý kiến của dân cư địa phương, là người H'Mông ở bản Phố, xã Hầu Thào (cũ) thì cho rằng đây là "quyển sách" lớn nhất của tổ tiên để lại. Một số nhà khoa học khác thì giả thuyết đó là hình bản đồ cổ của người H'Mông hoặc gần như là cuốn sách cổ giới thiệu về những trận đánh ngày xưa.

Theo anh Lý Báo Thờ (người Dao bản địa kiêm hướng dẫn viên) thì đó là "quyển sách" lớn nhất của tổ tiên để lại. Bãi đá thứ hai nằm giáp ranh hai xã Hầu Thào và Lao Chải đã đề cập ở phần đôi nét về bãi đá ở trên, người bản địa cũng có tên gọi riêng cho khu đá này là "thư viện trời".

Anh Lý Báo Thờ cho hay, từ thời tổ tiên cha ông vẫn truyền lại những câu chuyện mang tính thần thoại về lời nguyền được khắc trên bãi đá. Cha của anh Thờ là ông Lý Báo Muôn cũng là một "nhà nghiên cứu bản", ông khá quan tâm đến những câu chuyện bí ẩn ấy và ra sức sưu tầm từ mấy chục năm nay. Theo người bản địa, lời nguyền trên bãi đá cổ được tổ tiên truyền lại như tục phải tế thần núi rừng vào các dịp lễ. Nếu trái với lời nguyền thì con cháu sẽ bị trừng phạt. Hay việc cưới vợ gả chồng theo tập tục kéo vợ của người Mông đều có liên quan đến lời nguyền.

Nhưng theo ông Muôn, thần thoại thì vẫn là huyễn hoặc nên người dân chỉ biết câu chuyện ấy mà kể lại cho con cháu. Còn những hình khắc và lời nguyền thực sự thì cả bản không ai biết, càng không thể lý giải.

Giả thuyết chữ Việt cổ

Giáo sư Lê Trọng Khánh, một chuyên gia đầu ngành về chữ viết của người Việt cổ nhận xét: "Tổng thể các hình khắc trên bãi đá cổ Sa Pa quả là một bộ sách khổng lồ được khắc bằng văn tự cổ".

Cùng với Giáo sư Khánh, nhà giáo, nhà nghiên cứu Đỗ Văn Xuyền, người bỏ cả cuộc đời đi tìm chữ Việt cổ, cũng đã nhiều lần tìm lên bãi đá cổ Sa Pa để sưu tầm, nghiên cứu những chữ cổ và ông cũng phát hiện ra hàng loạt chữ Khoa Đẩu trên bãi đá cổ này. Tháng 1/2013, ông Đỗ Văn Xuyền ra mắt cuốn sách "Cuộc hành trình đi tìm chữ Việt cổ". Theo đó Trung tâm UNESCO nghiên cứu bảo tồn & phát triển chữ Việt Cổ đã giới thiệu:

“Ngay từ trước Công nguyên, người Việt đã có chữ tượng thanh - loại chữ ghép chữ cái thành từ. Điều này được thể hiện trên các di chỉ khảo cổ đồ gốm, đồ đồng của thời kỳ Đông Sơn như: lưỡi cày, đặc biệt là trống đồng… cùng các hình vẽ, chữ viết trên đá cổ Sa Pa, Xín Mần, Pá Màng… theo một hệ thống nhất quán, tất cả đều thể hiện đó là những chữ viết cổ từ thời kỳ tiền văn tự, phát triển và hoàn thiện dần thành bộ chữ Khoa Đẩu. Đây là loại chữ lưu truyền từ thời Vua Hùng, có hình dáng như những con nòng nọc.”

Chính loại chữ Khoa Đẩu này đã được nhiều học giả trong nước khẳng định như: Giáo sư Hà Văn Tấn, Lê Trọng Khánh, Giáo sư Bửu Cầm, Giáo sư Đỗ Quang Vinh. Tuy nhiên, chưa có ai “giải mã” được chữ Việt cổ - thứ chữ đã bị mất từ sau khi cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng thất bại - kỹ càng như nhà nghiên cứu Đỗ Văn Xuyền.

Gìn giữ cho con cháu Ngược dòng lịch sử, từ năm 187 sau Công nguyên - năm thái thú Sĩ Nhiếp ra lệnh triệt hạ chữ Việt cổ và thay bằng chữ Hán, đã có bao người Việt hy sinh khi muốn phục hồi lại chữ Khoa Đẩu. “Có người bị chém ngang đường khi đang mang chữ của Tổ tiên đi cất giấu” - nhà nghiên cứu Đỗ Văn Xuyền dựng lại bối cảnh lịch sử. Cho đến năm 1887, Tạp chí Khoa học của Hoàng gia Anh viết: “…thứ chữ tượng thanh của người An Nam đã không còn nữa”.

Cũng thời gian đó, cuối thế kỷ 19 J Silvestre đã tìm thấy một bộ chữ Khoa Đẩu tại làng Hưng Hóa, Tam Nông, Phú Thọ. Và chữ Khoa Đẩu khắc trên tảng đá ở xã Bắc Bình (Lập Thạch, Vĩnh Phúc) cho thấy vẫn còn hàng chục quyển ngọc phả chữ Khoa Đẩu đã bị đốt đi. Sau khi chúng ta gửi đi hàng vạn tờ mẫu tự Khoa Đẩu thì không ít người đã thông báo lại: Đã tìm thấy thứ chữ này. Tấm bản đồ chưa đầy đủ và dấu tích về những người dạy học thời Hùng Vương đã là một cơ sở vững chắc, minh chứng cho sự tồn tại việc sử dụng chữ Việt cổ trong mấy nghìn năm khi chưa có chữ Hán xâm nhập.

Vậy điều chưa được làm rõ là các bãi đá có nằm trong lãnh thổ của người Việt cổ hay không, và điều này lại liên quan đến nguồn gốc các dân tộc Việt Nam là vấn đề cũng chưa được giải quyết đầy đủ.”

Lời giải nào cho các bí ẩn bãi đá cổ Sa Pa?

Lời tiên tri về tên lửa, máy bay & ô tô?

Thiên Sứ - Nguyễn Vũ Tuấn Anh chia sẻ rằng chính trên bãi đá cổ Sa Pa, ông đã hiểu ngay "Kinh Dịch và thuyết Âm Dương, Ngũ Hành thuộc về Việt tộc - là thông điệp mà tổ tiên truyền lại. Một thông điệp nữa của tổ tiên qua hình tượng trên bãi đá cổ Sa Pa, cũng xác định rằng: Thuyết Âm Dương, Ngũ Hành và Kinh Dịch là ba bộ phận cấu thành của một lý thuyết hoàn chỉnh”.

Vấn đề còn lại: Ông phải chứng minh trên những nguyên tắc khoa học.

Phấn khởi trước những phát hiện này, ông đã viết thư về cho cụ Sơn Hồng Đăng (thủ từ điểm thờ Quốc Tổ Lạc Hổng ở đường Nguyễn Thái Sơn, Gò vấp, TP. HCM), đại ý là: "Những tri thức của nền văn minh Lạc Việt huyền vĩ, khiến những tên lửa đạn đạo và vệ tinh nhân tạo của nền văn minh hiện đại chỉ là những thứ đồ chơi của trẻ con. Chỉ cần một trận động đất là tất cả những thứ đồ chơi trẻ con này sẽ bị móp, méo cả".

Cụ Sơn Hồng Đăng (tên thật là Phan Công Khâm) là người sáng lập và từng giữ vai trò thủ từ (người quản lý, trông coi việc thờ tự) tại Tổ đình Quốc Tổ Lạc Hồng (hay còn gọi là điểm thờ Quốc Tổ Lạc Hồng), tọa lạc tại số 94 đường Nguyễn Thái Sơn, phường 3, quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh (nay là phường Hạnh Thông, TP. HCM).

Ông là một nhà giáo gốc Phú Thọ (vùng đất Tổ), mang trong mình niềm tự hào sâu sắc về cội nguồn dân tộc Việt Nam. Đầu năm 1963, ông cùng ông Ngô Hoàng Dư (Chưởng giáo Huỳnh Đạo lúc bấy giờ) đã quy tụ bà con, xây dựng nơi thờ tự này trên một khu đất vốn là gò mả, nhằm tôn vinh Quốc Tổ Hùng Vương, Lạc Long Quân, Âu Cơ và các bậc tiền nhân. Ông từng bị chế độ cũ bỏ tù vì lý do liên quan đến việc lập điểm thờ Quốc Tổ (thờ cúng tổ tiên dân tộc). Cụ Khâm nguyên là thầy giáo dạy môn Lịch sử tại một trường trung học ở Châu Đốc, từng là học trò của “Nhà bác vật”, chí sĩ Lưu Văn Lang. Nhờ vậy, ông đã sớm thấm nhuần tư tưởng yêu nước, nhớ nguồn cội.

Tổ đình Quốc Tổ Lạc Hồng hiện là một trong những địa điểm thờ Vua Hùng nổi bật tại TP.HCM, với bàn thờ chính tôn nghiêm thờ Quốc Tổ Hùng Vương, Lạc Long Quân, Âu Cơ, cùng các vị thần và anh hùng dân tộc, thu hút người dân đến dâng hương, đặc biệt vào dịp Giỗ Tổ Hùng Vương.

Chẳng phải ngẫu nhiên, sự so sánh này được ghi dấu ấn trong “lời tiên tri” của ông vào ngày 30/1/2004 trên diễn đàn tuvilyso.com (hiện website đã ngừng hoạt động), như sau: "Năm nay sẽ có một trận động đất kinh hoàng ở Indonesia và Phi Luật tân [tên gọi cũ (phiên âm Hán-Việt) của quốc gia Philippines (tên chính thức: Cộng hòa Philippines - Republic of the Philippines)]. Sự kinh hoàng của nó, khiến tất cả tri thức của nền văn minh hiện đại phải thấy nhỏ bé trước cơn thịnh nộ của đất trời".

Thực tế đã diễn ra, trận động đất và sóng thần Ấn Độ Dương (còn gọi là Cơn địa chấn Sumatra-Andaman hoặc Sóng thần Boxing Day) xảy ra ngày 26/12/2004 (sáng sớm, khoảng 7:58–8:00 giờ địa phươn) với cường độ 9,1–9,3 Mw (một trong những trận động đất mạnh nhất được ghi nhận lịch sử). Tâm chấn của thảm họa là thành phố Banda Aceh ở phía bắc đảo Sumatra, Indonesia (Ấn Độ Dương). Cơn sóng thần khổng lồ cao đến 30m, có nơi 51m, lan tỏa khắp Ấn Độ Dương, ập vào bờ biển của 14–15 quốc gia (chủ yếu Indonesia, Sri Lanka, Ấn Độ, Thái Lan, Maldives, Somalia,v.v...).

Ước tính khoảng 227.898–230.000 người thiệt mạng (theo Liên Hợp Quốc, USGS, và các báo cáo cuối cùng). Một số nguồn ban đầu hoặc ước tính cao hơn đưa ra khoảng 250.000 do bao gồm cả mất tích và báo cáo không chính thức từ Myanmar. Trong đó, Indonesia chịu nặng nhất khoảng 130.000–170.000 người chết, chủ yếu ở tỉnh Aceh.

Đây là thảm họa sóng thần chết chóc nhất lịch sử nhân loại và là một trong những thảm họa tự nhiên kinh hoàng nhất thế kỷ 21, khiến hơn 1,7 triệu người mất nhà cửa và di tản. Trận động đất này đã thay đổi nhận thức toàn cầu về hệ thống cảnh báo sóng thần, dẫn đến việc xây dựng hệ thống cảnh báo sớm ở Ấn Độ Dương sau đó.

Nhưng với ông trước sau như một, ông không bao giờ coi việc giải mã những bí ẩn của nền văn minh Lạc Việt như một bằng chứng cho một luận cứ khoa học. Ông nhận định hệ thống tri thức nền tảng của nền văn minh hiện nay, chưa đủ trình độ để hiểu tính khoa học của việc giải mã. Bởi vậy, tất cả sự giải mã của ông, chỉ là việc hấp dẫn câu chuyện. Ông căn cứ vào những tiêu chí khoa học, làm chuẩn mực để thẩm định cho một giả thuyết, hoặc một lý thuyết khoa học được coi là đúng. Cho dù bây giờ và mãi mãi về sau, người ta định nghĩa nội hàm khái niệm khoa học như thế nào.

Đi sâu vào câu chuyện giải mã, ông Tuấn Anh giải thích lời tiên tri của hình vẽ trên hòn đá cổ này như sau: “Vào thời đại tên lửa bắn nhau với máy bay, bãi đá cổ Sa Pa sẽ có một con đường cho xe chạy qua”.

Lời tiên tri này được khắc trên hòn đá nằm ngay cạnh con đường mới làm dẫn vào bãi đá cổ Sa Pa đầy bí ẩn. Nó như là một sự chào đón và cũng là sự cảnh báo của một trí tuệ siêu việt. Như vậy, lời tiên tri trên hình vẽ này đã xảy ra, với một con đường làm xuyên qua bãi đá cổ đến làng Pò Lùng Chải và tất nhiên, người ta đã phá đi từ 18 đến 20 hòn.

Do máy ảnh chụp không rõ được hình khắc trên hòn đá nên ông Tuấn Anh vẽ lại bằng tấm hình trên đây. Dù không chính xác tuyệt đối nhưng rõ ràng hình vẽ thể hiện những chiếc máy bay, người, mũi tên và ô tô. Hình khắc trên hòn đá này từng gây ra sự tranh luận nghiêm túc của các nhà nghiên cứu. Hầu hết đều cho rằng: “Hình ảnh này mới được vẽ vào khoảng đầu hoặc giữa thế kỷ trước" vì họ cho rằng hình cái xe ô tô và máy bay là sản phẩm của đầu thế kỷ 20.

Tuy nhiên, ông lại cho rằng, điều quan trọng nhất để chứng tỏ sai lầm của họ chính là ở đường nét bị bào mòn của nét vẽ hoàn toàn tương quan với các nét vẽ trên các phiến đá cổ khác và của những nét khắc vẽ trên chính hòn đá này. Hai bên tảng đá còn có một số ký tự loằng ngoằng đã mờ giống như chữ Hán và chữ Khoa Đẩu cùng những đường khắc vạch ngang. Chính sự tương quan bào mòn này của các nét vẽ trên ngay cùng phiến đá và với các hòn đá khác cho thấy chúng phải vẽ đồng thời. Không thể có khoảng cách hàng ngàn năm cho sự bào mòn giống nhau.

Theo ông Tuấn Anh, để xác định niên đại của hình vẽ này không phải khó khăn lắm so với khoa học hiện đại như:

1. So sánh trình độ đồ họa và trình độ của ý tưởng chứa đựng trong đồ họa;
2. So sánh tính chất vật lý các rãnh: độ rộng trung bình, độ rộng lớn nhất và độ rộng nhỏ nhất, độ thẳng trung bình, vết vẽ thẳng lớn nhất và vết vẽ thẳng nhỏ nhất có thể phần nào xác định được niên đại của hình vẽ;
3. So sánh tính chất hóa học của các chất có trên mặt rãnh bằng phương pháp Carbon và so sánh cấu trúc sinh học có được trên bề mặt rãnh thì độ chính xác sẽ cao hơn.

Có nhiều ý kiến khác nhau nói về nội dung hình khắc trên hòn đá này. Nhưng có thể nói là hầu hết đều cho rằng: “Đây là một hình mới được khắc vào khoảng những năm 60 của thế kỷ trước”. Với sự nhận thức phổ biến thì khó ai có thể cho rằng đây là một lời tiên tri. Vào những năm 30 của thế kỷ trước, khi những người phương Tây đục một quả núi để làm đường hầm cho xe lửa chạy qua trên núi Kỳ Sơn (Trung Quốc), họ đã đào được tấm bia có khắc dòng chữ: “Sau này, sẽ có người Bột đục hòn núi này cho một con rồng sắt chạy qua đây!”.

Vấn đề đặt ra với những nhà nghiên cứu: Nếu hình ảnh chiếc máy bay là sản phẩm của thế kỷ 20 và người ta vẽ lên vì nhận thức trực quan, vậy thì lý giải thế nào với ba mũi tên thời Trung cổ lại bắn vào ba cái máy bay hiện đại ấy? Nếu là nhận thức trực quan thì nó phải là ba cái tên lửa mới phải?

Phải chăng, hình tượng mũi tên trên bãi đá cổ Sa Pa và hình tượng “Con rồng sắt” chính là khái niệm cổ của người xưa diễn tả một thực tại sẽ xảy ra trong tương lai? Còn nữa, nếu ô tô cũng là sự thể hiện cái nhìn trực quan của thời đại có ô tô thì không thể vẽ cái bánh xe theo kiểu xe bò như vậy được. Hình người ở dưới cũng rất thô sơ. Nếu một người ở giữa thế kỷ 20 không thể có một lối vẽ người như vậy. Huống chi, cách thể hiện người kiểu đơn sơ này lại thống nhất trên khắp bãi đá cổ Sa Pa, tương ứng với những hình khắc hàng ngàn năm tuổi.

Cuốn Kinh Dịch của người Việt?

Phần lớn các nhà khoa học đều cho rằng, bãi đá cổ Sa Pa được hình thành bởi các tộc người khác nhau qua nhiều giai đoạn thời gian và họ căn cứ vào sự định cư của tộc người Tày và người Mông ở đây trong thời gian 300 đến 900 năm trở về trước để tính thời gian ra đời của hình khắc. Như vậy, những hình khắc này là của các dân cư hai dân tộc này. Do đó, những hình vẽ cũng biểu đạt những vấn đề đơn giản liên quan đến cuộc sống như nhà cửa, ruộng vườn, tục cúng bái.

Tuy nhiên, ông Tuấn Anh cật lực phản đối điều đó. Không thể có chuyện các cư dân trong vùng khắc chơi lên những tảng đá này. Nếu cư dân ở đây có ham thú khắc chơi lên đá, thì những vùng khác ở Lào Cai, ở các tỉnh khác cũng phải rất phổ biến hình khắc trên đá. Nhưng sự thực là hình khắc trên đá ở nước ta vô cùng hiếm.

Ông Tuấn Anh đã nghiên cứu rất kỹ các hình khắc trên bãi đá cổ Sa Pa và ông khẳng định rằng, hầu hết những hình khắc trên bãi đá đều có những hình tượng độc đáo lý giải sự khởi nguyên và tính tuần hoàn của vũ trụ, chứ không phải là những hình khắc nhăng cuội. Ông cho rằng toàn bộ bức họa trên đá nói về nguyên lý của sự vận động vĩ mô từ khởi nguyên cho đến kết thúc và có tính chu kỳ của vũ trụ.

Hiện nay chúng chỉ còn lại 198 hòn. Một số khoảng từ 18 đến 20 hòn bị hư hại do khi làm một con đường đi xuyên qua bãi đá đến làng Pò Lùng Chải. Tất cả những phiến đá ở đây đều được khắc những hình vẽ và những ký tự bí ẩn.

Rất tiếc mặc dù ông Tuấn Anh đã tìm gặp trực tiếp người chỉ huy đội làm đường, nhưng ông không nhớ chính xác số hòn đá bị hư hại (ít nhất là 18, nhiều không quá 20 hòn). Như vậy, con số những hòn đá (bao gồm cả hiện hữu và đã mất) xấp xỉ con 216. Tức là xấp xỉ độ số hào Dương trong 64 quẻ Dịch. Đương nhiên đây chỉ là giả thuyết. Vì số lượng những hòn đá đã mất không khảo chứng được. Theo ông, từ số lượng hòn đá, ông đã nghĩ ngay đến chuyện bãi đá cổ Sa Pa ẩn chứa những bí ẩn của Kinh Dịch.

Trong số những hòn đá ấy, ông Tuấn Anh đặc biệt chú ý đến một hòn đá mà ông cho rằng liên quan đến điều mà ông trình bày.

Đã có nhiều nhà nghiên cứu say mê giải mã hình khắc này theo cách khác nhau. Trong đó, đáng chú ý nhất là sự lý giải của Nhà nghiên cứu Phạm Ngọc Liễn, ông cho rằng toàn bộ bãi đá cổ Sa Pa là những kiến thức về vũ trụ có liên quan đến Kinh Dịch. Đây là một ý kiến đồng với giả thuyết của ông Tuấn Anh. Vấn đề còn lại là phương pháp chứng minh và khả năng phân tích để chứng minh những điều này.

Xin trích một đoạn giải mã hình vẽ của ông Phạm Ngọc Liễn:

Lưu ý: toàn bộ hình vẽ minh họa dưới đây cho phần kiến giải của ông Ngọc Liễn là mình đang sử dụng hình của ông Tuấn Anh vẽ và theo cách đánh số thứ tự của ông Tuấn Anh. Nó có khác với cách đánh số của ông Ngọc Liễn ở một số chỗ như: Số 6 trên hình của ông Tuấn Anh thì trên hình nguyên văn của ông Ngọc Liễn là số 1. Tương tự, số 3 trên hình ông Tuấn Anh là số 2 trên hình ông Ngọc Liễn, số 2 của ông Tuấn Anh là số 9 trên hình của ông Ngọc Liễn. Tuy nhiên vì không tìm được ảnh nguyên văn của ông Ngọc Liễn nên mình xin phép sử dụng hình vẽ của ông Tuấn Anh cho bạn đọc dễ hình dung.

Đồng thời, mình có ghi chú thêm số 10 vào hình vẽ của ông Tuấn Anh vì không tìm được hình gốc có đủ 10 số (đương nhiên mình đã xin phép anh Thiên Lang - con trai ông Tuấn Anh).

“Nổi bật trên bức chạm đá là hình mặt trời. Trái đất bố cục ở hai phía Đông và Tây, nhưng hơi chếch nhau. Phải chăng là sự diễn tả cao thấp khác nhau của các hành tinh theo sự nhận biết của con người lúc đó?

Bao quanh trời đất là hai dải các hình song song không khép kín; bên trái gồm ba dải song song không đều nhau, chạy dài liên tục bắt đầu từ Tây Bắc chạy xuống sát gần trái đất rồi hơi uốn lượn về phía Đông Nam.

Bên phải cũng là ba dải song song bắt đầu từ giữa hình khắc, rồi uốn vòng lên theo xích đạo trái đất, uốn vòng lên theo hướng Đông Bắc, bao lấy mặt trời ở phía Đông. Nửa trên của các dải này chỉ còn hai dải song song kéo dài liên tục lên Đông Bắc kết thúc ở điểm cao ngang với mặt trời và ba dải ở phía Tây Bắc.

Dải thứ 3 ở ngoài cùng bên Đông chỉ có một đoạn vòng cung đến ngang tầm điểm cực Bắc của trái đất thì kết thúc. Dải này có 3 đoạn dài ngắn không đồng đều, đoạn ngắn nhất ở khoảng giữa có hai vạch đứt ở hai đầu.

Sách Dịch cổ cho ba dải bao quanh hình vẽ là Nội Quái, tượng trưng cho các lớp vỏ trái đất, còn ba dải còn lại là Ngoại Quái tượng trưng cho các giải sông Ngân Hà.

Nhà nghiên cứu Dịch học Hồng Quang cho đây là Lục Quyển bao gồm: Vũ Quyển nói về thời kỳ hỗn mang chưa có hình dáng cụ thể ban đầu, Khí Quyển, Tầm Quyển, Sinh Quyển, Trí Quyển, Linh Quyển thuộc về giai đoạn vũ trụ đã định hình từ trạng thái hỗn mang Vô Cực đã thành Thái Cực….

[…lược một đoạn nói về lịch sử thiên văn học Tây Phương…]

Nhận thức của nhân loại đến thời Trung cổ, mới cách chúng ta khoảng 400 trăm năm mà còn tranh cãi quyết liệt nhức nhối về các vấn đề liên quan đến tri thức thiên văn. Thế mà, từ mấy ngàn năm trước, tổ tiên ta đã chạm khắc “mô hình vũ trụ” vào đá cổ Sa Pa, khẳng định cả mặt trời và trái đất đều là khối cầu tròn và đang quay.

Chiều quay của trái đất từ Tây sang Đông ngược chiều kim đồng hồ, đúng như chiều quay của các hình đúc trên mặt trống đồng cổ của dân tộc. Sự chuyển động được biểu hiện bằng hình xoáy ốc từ tâm ra ngoài thật độc đáo. Đó là biểu trưng sức mạnh nội tâm của tinh cầu, không có sự can thiệp từ bên ngoài.

Ở vòng xoáy ốc ngoài cùng nẩy lên một nhánh cây. Phải chăng đây là biểu hiện của sự sống, của sinh quyển? Nhánh cây này có hai chòm lá ngả về phía Đông là phía mùa xuân. Như vậy quá đúng với triết lý Âm Dương Ngũ Hành của các vị kỳ lão hiền triết Phục Hy, Thần Nông thời thượng cổ.

Vòng xoay của mặt trời cũng do nội lực xoáy ốc từ trong ra ngoài, ngược hướng với chiều quay của trái đất từ Đông sang Tây. Một chi tiết cần được chú ý là tổ tiên ta mô tả mặt trời và trái đất đường kính gần ngang nhau, như một “cặp sao đôi”. Đây là ngẫu nhiên hay có chủ định từ trước? Từ nguồn trí thức linh giác nào mà ông cha ta khắc như vậy? Điều này rất đáng được suy nghĩ.

Bên cạnh trái đất tròn còn có một hình vuông nhỏ. Đây không lặp lại sai lầm của Hoa tộc thời cổ là “trời tròn đất vuông” (Một số người tới nay còn giải thích chuyện “bánh chưng bánh dày” theo hướng này là không đúng). Ở đây hình vuông đặt cạnh đất tròn thì làm sao nói chệch đi là trời tròn cho được?

Phải thấy ở đây người nghệ nhân vô danh đã nắm Kinh Dịch rất vững và đã chuyển hình chạm khắc sang một đề tài mới: “Mẹ tròn con vuông”.

Theo luận thuyết Âm Dương, đất thuộc về âm, về người mẹ, còn trời thuộc về dương, về người cha. Thành ngữ tiếng Việt nói cha trời, mẹ đất chính là vì vậy.

Trong hình khắc, mảnh vuông nhỏ đặt cạnh mẹ đất phải hiểu là “Mẹ tròn con vuông”, một thành ngữ nói lên sự mong mỏi, coi như lời chúc tụng đối với các bà mẹ bước vào kỳ sinh nở phải được “vuông tròn” nghĩa là thuận lợi, không gặp rủi ro trắc trở khi vượt cạn một mình. Ý nghĩa nhân văn ở đây quá rõ, nó hoàn toàn khác với quan điểm tĩnh tại “Trời tròn đất vuông” của người Trung Hoa cổ đại.

[...lược một đoạn…]

Theo ông Phạm Ngọc Liễn, trí tuệ của bức vẽ này còn ẩn sâu nhiều điều hơn nữa. Có thể gọi bức chạm khắc này là pho sách khá hoàn chỉnh mô tả khởi nguyên của vũ trụ mà có thể đặt cho nó cái tên là: Mô hình vũ trụ. Điều đặc biệt là cả mảng giữa của hình khắc dành cho con người. Tư tưởng chủ đạo ở đây là sự thể hiện rất rõ “luận điểm tam tài” của Kinh Dịch.

Dưới ký hiệu quẻ Càn gồm ba vạch liền xếp chồng chéo lên nhau đặt hơi chếch về hướng Tây Nam – Đông Bắc là hai hình người một nữ một nam được thể hiện bằng hình song song mang tính ước lệ nhiều hơn tả thực.

Người nữ đứng hai chân dang rộng phía trên giải ngoại quái, bộ phận sinh dục khuyếch đại rất rõ. Tư thế chếch theo hướng Đông Bắc – Đông Nam, đầu nhô gần sát vạch giữa quẻ Càn. Tay phải cầm một khí cụ dài giơ thẳng chếch ở khoảng trống giữa mặt trời và ký hiệu quẻ Càn.

Người nam đứng ở trên giải nội quái, song từ phần ngang hông trở xuống không được thể hiện. Bộ phận sinh dục cũng phóng to hơn bình thường.

Phía trên đầu người nam là ký hiệu quẻ Sơn Địa Bác gồm quẻ Chấn chồng lên quẻ Khôn, đặt xoay dọc giữa quẻ Ngoại Quái và hình vuông nhỏ. Ký hiệu cuối cùng đặt ở dưới vòng cung Ngoại Quái, phía bên hông gần đoạn ngắn ở giữa nối với hai đoạn dài hai bên là ký hiệu phồn thực.

Như đã trình bày ở các phần nội dung phía trên, việc giải mã những hình vẽ trên bãi đá cổ Sa Pa của các nhà nghiên cứu đã có từ khi bãi đá cổ được phát hiện. Nhưng cho đến mãi sau này mới có ý kiến liên hệ những hình vẽ này với một học thuật cổ Đông phương là Kinh Dịch như Nhà nghiên cứu Phạm Ngọc Liễn. Thiên Sứ - Nguyễn Vũ Tuấn Anh có cách phân tích giải mã đối với hình vẽ này chứng tỏ một nội dung khác so với sự kiến giải của ông Phạm Ngọc Liễn. Với một cái nhìn khác, ông Tuấn Anh đã tường sở ngộ của mình, với hy vọng có sự cống hiến cho độc giả một ý tưởng về cội nguồn của Kinh Dịch và những giá trị đích thực của nó:

• Hình số 1: Người đàn ông biểu tượng của tính thuần dương ở giai đoạn khởi nguyên của vũ trụ.
• Hình số 2: Trong Kinh Dịch quái Càn thuộc dương, ba vạch dài biểu tượng tính thuần dương không có giới hạn (vô lượng vô biên). Hay nói cách khác thì đây chính là tình trạng của thái cực.
• Hình số 3: Tính động xuất hiện tạo vòng xoáy ngược chiều kim đồng hồ. Đây cũng là chiều vận động của các thiên hà hiện nay (trong đó bao gồm cả các sao và hành tinh). Chữ Vạn có chiều ngược chính là biểu tượng của tính động xuất hiện ở giai đoạn đầu của vũ trụ.
• Hình số 4: Hình vuông bên cạnh vòng xoáy cho biết khi tính động xuất hiện tức là sinh âm, đối lại với trạng thái tĩnh khởi nguyên (mẹ tròn con vuông).
• Hình số 5: Khi âm xuất hiện thì sự vận động và phát triển tiến hóa trong vũ trụ bắt đầu. Điều này được hình tượng bằng một cái cây tiếp nối từ sự vận động của vòng xoáy.
• Hình số 6: Vòng xoáy thuận chiều kim đồng hồ là biểu tượng cho thấy sự tương tác của vũ trụ theo chiều ngược với chiều vận động của các thiên thể. Chữ Vạn có chiều thuận chính là biểu tượng của chiều tương tác vũ trụ (Qua các di vật khảo cổ có niên đại xấp xỉ 10.000 năm cho thấy chữ “Vạn” đã tồn tại rất lâu trong văn minh nhân loại).
• Hình số 7: Sự chuyển hóa từ dương sang âm được biểu tượng bằng người đàn bà.
• Hình số 8: Khi âm cực thịnh thì sinh dương được biểu tượng bằng quái Càn trên đầu người đàn bà.
• Hình số 9: Hình này theo ông Liễn là quẻ Sơn Địa Bác. Nhưng ông Tuấn Anh cho đây là quẻ Địa Lôi Phục. Nếu lật 90 độ theo chiều ngược kim đồng hồ là chiều vận động của các thiên thể trong vũ trụ. Theo Kinh Dịch thì ý nghĩa của quẻ này là "sự trở lại". Như vậy với hình tượng của quẻ Địa Lôi Phục cho thấy vũ trụ vận động tới cực điểm sẽ là sự quay trở về.

Góc dành cho những ai chưa nhìn ra được chữ Vạn ở hình số 3 & số 6 giống như mình ban đầu:

Sau khi trao đổi với anh Thiên Lang thì mình biết được chữ Vạn xuất phát chính từ hình xoáy ốc.

Hình chữ Vạn vốn là biểu tượng biểu thị tính chất tốt lành của dân tộc Ấn Độ cổ đại nói riêng và của cả chủng người Aryan nói chung. Vì vậy, không chỉ riêng người Ấn Độ mà cả các dân tộc Ba Tư, Hy Lạp cũng xem nó là biểu tượng của mình. Đó là một hình vẽ có từ thời xa xưa, thời tồn tại tín ngưỡng bái vật giáo. Trong tư tưởng của người phương Đông, chữ Vạn tượng trưng cho mặt trời và tia lửa, biểu ý tập trung rực rỡ sự kiết tường. Chính bởi ý nghĩa phổ biến của chữ Vạn là biểu tượng của sự kiết tường, thanh tịnh và viên mãn, nên nhiều tôn giáo cổ đại của Ấn Độ như là Bà-la-môn giáo, Kỳ-na giáo,v.v… cũng đều sử dụng biểu tượng này. Có nghĩa là trước khi Phật giáo ra đời thì đã có sự hiện hữu của biểu tượng này.

Những tín đồ Bà-la-môn giáo xem biểu tượng chữ Vạn là chòm lông xoáy ở trước ngực của thần Vishnu và Krishna; là một trong những tướng tốt của các vị thần. Theo công trình nghiên cứu của Tiến sĩ Quang Đảo Đốc ở Trường Đại học Quốc Sĩ Quán Nhật Bản thì chữ Vạn được người Bà-la- môn giáo ghi chép từ thế kỷ thứ VIII trước Tây lịch, cho là thụy tướng lông xoắn trước ngực thần Vishnu. Đến thế kỷ thứ III trước Tây lịch thì kinh Phật mới nhắc đến.

Như ta đã biết, dân tộc Ấn Độ có truyền thống văn hóa thờ cúng con bò, vì thế mà họ cho rằng biểu tượng Vạn cũng là tướng lông xoắn ốc trên đầu bò. Và, biểu tượng này cũng được xem là một trong sáu tướng đại nhân, về sau mới trở thành một trong ba mươi hai tướng đại nhân.

Và rõ ràng, toàn bộ bức tranh này nói về cách giải thích theo thuyết Âm Dương, Ngũ Hành về nguyên lý của sự vận động vĩ mô từ khởi nguyên của vũ trụ mà khoa học hiện đại gọi là “Giây 0 trước Big bang” cho đến khi vũ trụ kết thúc và có tính chu kỳ của nó.

Với sự kiến giải này, nhà nghiên cứu Nguyễn Vũ Tuấn Anh khẳng định nội dung bức chạm khắc của người Lạc Việt trên bãi đá cổ Sa Pa chứng tỏ nguyên lý vũ trụ đã được phát hiện từ lâu và thuộc về nền văn minh này. Kinh Dịch thuộc về nền văn minh Lạc Việt với những ký hiệu quẻ trùng khớp với ý nghĩa của bức tranh.

Sự trùng khớp trong cách lý giải sự khởi nguyên vũ trụ trên bãi đá cổ Sa Pa đã chứng minh trong cuốn sách của ông "Định mệnh có thật hay không?" (hay Định Đức Phật khai ngộ tính thấy).

Với những phân tích trên, ông Tuấn Anh chỉ nhằm lưu ý những nhà nghiên cứu một giả thuyết về nội dung đích thực của bãi đá cổ Sa Pa chính là những mật ngữ của người Việt đã ghi lại những trí thức của nền văn hiến một thời huyền vĩ ở miền nam sông Dương Tử và người ta có thể hiểu được nội dung này.

Nội dung trên của bức khắc chúng ta sẽ không thể tìm thấy trong các cổ thư chữ Hán. Điều này cũng chứng tỏ rằng tên gọi đích thực của cuốn kỳ thư Đông phương gọi là “Chu Dịch” (vốn theo truyền thuyết và sách Hán cổ có nguồn gốc từ trên Lạc Thư ở lưng rùa) phải gọi chính xác là: “Lạc thư chu dịch” - Tức là sách của người Lạc Việt nói về sự vận động tuần hoàn của vũ trụ.

Trong các tiểu luận, các bài nghiên cứu của Thiên Sứ - Nguyễn Vũ Tuấn Anh không bao giờ coi việc giải mã bất cứ một di sản văn hoá nào làm bằng chứng cho các luận điểm của mình. Sự giải mã bất cứ một di sản văn hoá nào của ông trong các bài viết trên các diễn đàn và các sách chỉ có giá trị với chính tác giả, có tác dụng hướng dẫn tác giả định hướng nội dung và phương pháp chứng minh. Vì không phải luận cứ chứng minh, nên nếu có xoá bỏ tất cả mọi hiện tượng giải mã của ông thì những luận cứ minh chứng cho lịch sử Việt trải gần 5000 năm văn hiến vẫn giữ nguyên giá trị.

Tất nhiên, một khi sự giải mã trong các tiểu luận, bài viết và sách đã xuất bản, ông không coi là bằng chứng chứng minh trong luận điểm của mình thì tất cả mọi sự phản biện nhằm vào sự giải mã cũng chỉ để thẩm định khả năng tư duy của người phản biện.

Lời kêu cứu từ bãi đá cổ Sa Pa

Mặc dù là di tích lịch sử cấp quốc gia Việt Nam nhưng kể từ khi du lịch về bản, có tour thăm quan bãi đá cổ, chỉ vài năm sau đó các hình khắc trên bãi đá đã bị tàn phá rất nghiêm trọng. Nhiều du khách và tất cả những ai quan tâm đến di tích độc đáo này đều không khỏi xót xa và tiếc nuối về một bãi đá cổ sắp “biến mất”. Hay nói đúng hơn là những hoa văn vô giá trên bãi đá nghìn tuổi này đang bị những hành động vô ý thức và thiếu trách nhiệm của con người bào mòn.

Mang tiếng hòn đá được quây bởi hàng rào bê tông, song thực tế hàng rào này không có tác dụng. Hàng rào chỉ cao chừng 1m, nên một đứa trẻ cũng có thể trèo vào được. Du khách tham quan bãi đá cổ, hoặc chỉ đi qua con đường này, cũng đều dừng chân chụp ảnh với hòn đá cổ. Chỉ có điều không ai muốn đứng ngoài hàng rào chụp, mà họ trèo qua hàng rào, đứng lố nhố trên tảng đá, giẫm đạp cả vào các hình khắc để chụp ảnh.

Năm 2008, TS Trần Hữu Sơn, Giám đốc Sở VHTT&DL Lào Cai vẫn chua xót: "Tiền không khó, mà chúng tôi thiếu chất xám vì loại hình bảo tồn này chưa có ở Việt Nam". Và như vậy, biện pháp bảo tồn lâu dài vẫn chưa có, trong khi bãi đá cổ Sapa mỗi ngày một biến dạng trầm trọng (Nguồn: Bảo Tàng Lịch Sử Quốc Gia).

Đến năm 2011, trao đổi với PV Dân trí, ông Lê Đức Luận - Chủ tịch UBND huyện Sa Pa - cho biết: “Trước đây, Sở VH-TT&DL tỉnh Lào Cai đã có một dự án bảo tồn khu di tích bãi đá cổ Sa Pa, cũng đã xây được khu nhà trưng bày và một số hàng rào quanh những viên đá cổ nhưng sau đó bị gián đoạn. Thực trạng, những viên đá cổ bị xâm hại, hàng rào xung quanh bị đập phá vẫn đang tồn tại. Thực sự, ý thức người dân địa phương, nhất là các trẻ nhỏ và một số khách du lịch còn quá kém. UBND huyện Sa Pa đã hoàn thành một dự án chuẩn bị xây dựng lại các tuyến đường xuống bãi đá, các rào chắn quanh các viên đá cổ và thành lập tổ bảo vệ tuần tra bãi đá. Nguồn vốn đầu tư cho dự án lấy từ kinh phí vé thăm quan các điểm du lịch với số tiền ước tính khoảng 2 tỷ đồng. Chúng tôi sẽ cố gắng hoàn thành dự án để bảo vệ di tích bãi đá cố trong năm 2012” (Nguồn: Dân Trí).

Vào khoảng những tháng cuối năm 2018, nhiều người hoảng hốt khi rất nhiều bức điêu khắc và chữ viết cổ trên bãi đã đã bị tẩy xóa hoàn toàn.

Ngày 08/11/2018, Thiên Sứ - Nguyễn Vũ Tuấn Anh có chia sẻ trên trang facebook cá nhân khi đọc được một số bài viết về việc có người đã cố tình tẩy xóa hình khắc và chữ viết cổ trên bãi đá:

“Sau khi giải mã toàn bộ bãi đá cổ Sa Pa, tôi đã hiểu rằng: Sứ mệnh của bãi đá cổ Sa Pa đã kết thúc sau hơn 2000 năm tồn tại. Nó sẽ mòn và mất đi rất nhanh theo thời gian. Cho nên, với đám phá hoại chỉ là nguyên nhân trực tiếp. Nhưng ngay cả những hòn đá chưa bị đám phá hoại đụng đến, cũng đã phai mờ và trở về với sự vô tri của nó, đem đi tất cả những bí ẩn huyền vĩ của nền văn minh Đông phương.”

Hiện tại ở năm 2026, vì không tìm được thêm nguồn thông tin nào mới nhất nên mình không thể tổng hợp và cập nhật.

Mình đọc được một lời bình rất hay thay cho lời kết của bài viết dài dòng này rằng: “Ranh giới giữa một nhà khoa học tài năng và một người hoang tưởng đôi khi rất mong manh. Điều mà chúng ta nhìn ở ông Nguyễn Vũ Tuấn Anh trong nghiên cứu này, là ở góc độ một nhà khoa học thực sự. Đúng – sai – hay – dở thế nào, còn tùy thuộc vào nhận định của các nhà khoa học và độc giả.”